Қазақ Энциклопедиясы - Қатысушы үлестері [kk-kz]

Атжалман

2025-03-16T16:01:25Z

Айзере Т: Жазу қатесін түзеттім

[[File:Золотистый хомячок.jpg|thumb|Атжалман]]'''Атжалман''' — [[кеміргіштер отрядының]] аламан тәрізділер тұқымдасына жататын [[сүтқоректі]] [[мақұлық]]тар. Атжалман Қазақстанның барлық аймақтарында кездеседі. Оның Қазақстанда [[дауыр атжалманы]], [[сұр атжалман]], [[эверсман атжалманы]], [[жоңғар атжалманы]], [[Роборовский атжалманы]], [[кәдімгі атжалман]] сияқты түрлері мекендейді.[[File:Chomik europejski.jpg|thumb|left]] ''Дене тұрқы 7-28 см-дей, салмағы 17-540 г-дай'' болады. [[Құйрық]]тары қысқа келеді, [[ұрт]] қалталары жақсы жетілген. [[Жүн]]і ала күреңдеу, екі бүйірі қызғылт, аузының айналасы, алқымы ақ болады. Шөптесін өсімдіктер мен [[бұта]] арасында, [[бау-бақша]] маңайларында тіршілік етеді. Күндіз інінде жатады және онда оның азық сақтайтын бірнеше қоймалары болады. Өсімдіктердің тұқымдарымен, [[жапырақ]]тарымен және ұсақ [[жәндік]]термен қоректенеді. Ініне азықтық қор жинайды. Қысқы ұйқыға жатады. Ауық-ауық ұйқысынан оянып, жинаған азығымен қоректеніп алады. Атжалмандар ''жылына 3-4 рет, 3-13-тен балалайды''. Бір рет түлейді. Атжалмандар ауыл шаруашылығына көп зиян келтіреді. [[Оба]] және [[туляремия]] ауруларын таратады. Кейбір түрлері [[лаборатория]]лық жануарлар ретінде қолда өсіріледі.
<ref name=source1>[[Қазақ энциклопедиясы]] I том</ref>

== Сілтемелер ==
* [[Атжақсы]]
* [[Атжайлау]]
* [[Аткаштандар тұқымдасы]]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.drugxomka.com/ Домашние животные – хомяки, сирийские и джунгарские хомяки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926102230/http://drugxomka.com/ |date=2011-09-26 }}

== Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}
[[Санат:Кеміргіштер]]
[[Санат:Қазақстан табиғаты]]

{{stub}}

Колорит

2025-03-16T15:36:41Z

Айзере Т: Жазу қатесін түзеттім

[[Сурет:Zaporizhzhia Art Vernissage.jpg|250 px|thumb]]

'''Колорит''' ({{lang-it|colorіto}}, {{lang-la|color – түс, реңк, бояу}}) – бейнелеу өнеріндегі алуан түстердің арақатынас жүйесі; [[өмір]] көріністерін бояулардың үйлесімділігі арқылы [[эстетика]]лық тұрғыдан пайымдау. Колорит шындықты көркемдік тұрғыдан тануда үлкен рөл атқарады. Ол шығарма мазмұнына, өзіндік шеберлігіне, дәуіріне, стиліне тікелей байланысты. Колорит айқын, өзгермейтін түстердің үйлесімінен тұруы мүмкін. Бояу түрінің басым не кем қолданылуына байланысты колорит жарқын, күңгірт, салқын (көк пен жасыл түс басым болғанда) немесе жылышырайлы (қызыл мен жасыл түс көбірек қолданылғанда), салмақты, шиеленісті болып келеді. Бояулар үйлесімі кереғар түсіп, көзге ұрып тұруы да мүмкін. Ондай жұмыстарды жақыннан қараған адамға бояу түстері бір-бірімен қосылмайтындай, баттиып-бадырайып көрінеді. Ал біртіндеп алыстаған сайын ашық бояу реңдері жымдасып, ғажайып бір өңге енеді. Мұндай шығармаларға XVIII ғасырдың ортасы мен XIX ғасырдың басында бейнелеу өнерінде ерекше бетбұрыс әкелген [[импрессионизм]] мен [[постимпрессионизм]] суретшілері [[Э. Мане]], [[К. Моне]], [[П.О. Ренуар]], [[Ж. Сера]] ([[1859]]-91), [[В. Ван Гог]], [[П. Гоген]] ([[1848]]-[[1903]]), [[П. Сезанн]], т.б-дың жұмыстары жатады. Олардың колориттік әдісі [[К.А. Коровин]] ([[1861]]-[[1939]]), [[В.А. Серов]] ([[1865]]-[[1911]]), [[Н.К. Рерих]] ([[1874]]-[[1947]]), [[М.А. Врубель]], т.б. суретшілер шығармашылығына ықпал етті. Реалистік өнерде колорит болмысты шыншыл, жан-жақты қамтуға ұмтылды. [[Э. Делакруа]], [[Х. Рембрандт]], [[И.Е. Репин]] және т.б. суретшілер алуан бояуларды шеберлікпен астастыра отырып, шығарманың мазмұнын ашуда, сезімдік қуаттылығы мен үйлесімділігін арттыруда үлкен жетістіктерге жетті. Өнердің түрі мен материалына байланысты және шығарманың тұтқан міндетіне сай колориттің мақсаты да өзгеріп отырады. [[Архитектура]] мен мүсін өнерінде түрлі түстердің арақатынас жүйесі [[полихромия]] деп аталады.
Қазақ суретшілері [[Қ. Телжанов]], [[М. Кенбаев]], [[С. Мәмбеев]], [[С. Романов]], [[А. Ғалымбаева]], [[С. Айтбаев]], [[Ж. Шәрденов]], [[Ерболат Төлепбай|Е. Төлепбай]], т.б. өз шығармаларында колоритті шебер пайдаланып, қазақ кескіндеме өнерін көркемдік биікке көтерді
<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.”
ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>

==Дереккөздер==

<references/>
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
{{wikify}}

[[Санат:Өнер]]

Натюрморт

2025-03-16T15:29:00Z

Айзере Т: Жазу қатесін түзеттім

[[File:Pyotr Subbotin-Permyak. Still life with rolls and tea-things (1921).jpg|thumb|Alt=A.|Натюрморт]]
'''Натюрморт''' ({{lang-fr|nature morte}} – өлі табиғат) – [[бейнелеу өнері]] жанрының бірі; қоршаған ортадағы бір құрылымға топтастырылған түрлі тұрмыстық заттар мен жеміс-жидектерді, өсімдіктер, тағамдарды бейнелеу.

Бейнелеу өнерінің басқа түрлеріне қарағанда натюрморт суретшіден өзі кескіндейтін нәрсені табиғи қалпында, дәл де нәзік жеткізуді талап етеді. Натюрмортың алғашқы белгілері Ежелгі Шығыс, [[Рим]], [[Грекия]] өнерінде көрініс тапқан. Натюрморт жанр ретінде XVI ғасырдың аяғы мен XVII ғасырдың басында [[Голландия]]да пайда болды. Натюрморттың жан-жақты дамуына ұлттық [[кескіндеме]] мектептері ұйытқы болды (XVII ғасырда). XIX ғасырда өмір сүрген атақты суретшілер [[Франсиско Гойя|Ф.Гойя]], Э.Делакруа, [[Гюстав Курбе|Г.Курбе]],[[Эдуард Манэ|Э.Мане]], т.б. натюрморттың өркендеуіне ат салысты. Натюрморт жанрының шыншыл да дәлдікпен өзіндік әсерге ие болуы [[постимпрессионизм]] шеберлерінің кезеңіне ([[Винсент ван Гог|В.Ван Гог]], П.Сезанн, т.б.) сәйкес келеді. Кейіннен фомизм ([[Анри Матисс|А.Матисс]]), [[кубизм]] ([[Пабло Пикассо|П.Пикассо]], т.б.) ағымдарындағы суретшілермен қатар [[Мексика]] (Д.Сикейрос), [[Италия]](Р.Гуттузо) шеберлерінің еңбектерінен де натюрморт көрініс тапты. Кеңестік дәуірде натюрморт жанрында П.П. Кончаловский, И.И. Машков, [[Мартирос Сергеевич Сарьян|М.Сарьян]] ерекше танымал болды. Қазақ суретшілері [[Әлі Асқарұлы Жүсіпов|Ә.Жүсіпов]] (“Шыны аяқ”, 1960), [[Айша Ғарифқызы Ғалымбаева|А.Ғалымбаева]] (“Дәмді шай”, 1966), [[Салихитдин Әбдісадықұлы Айтбаев|С.Айтбаев]] (“Кітаптар”, 1966), [[Тоқболат Төлепбайұлы Тоғысбаев|Т.Тоғызбаев]] (“Қарбыз бейнеленген натюрморт”, 1974), [[Кенжебай Дүйсенбаев|К.Дүйсенбаев]] (“Табиғат көрінісі”, 1978), Е.Кәрібеков (“Натюрморт”, 1986), Б.[[Ботагөз Амандосқызы Ақанаева|Ақанаева]] “Күміс натюрморт” (2003), А.Жансейітова “Натюрморт” (2003), т.б. натюрморт жанрының шеберлері атанды.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref><ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Stub: Қазақ мәдениеті}}

[[Санат:Пейзаж]]

Ник Джонас

2025-02-02T10:15:11Z

Айзере Т: /* Жеке өмірі */ Жазу қатесін түзеттім

{{Музыкант
|Есімі = Ник Джонас
|Атауы = Nick Jonas
|Сурет = Nick Jonas - Kingdom Premiere Oct 2014 (cropped) (cropped).jpg
|Сурет ені = 250px
|Сурет тақырыбы =
|Фон = solo_singer
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты = Николас Джерри Джонас
|Туған күні = 16.09.1992
|Туған жері = [[Даллас]], [[Техас (штат)|Техас]], [[АҚШ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = [[2005 жыл|2005]] - осы уақыт
|Мемлекет = {{USA}}
|Мамандықтары = {{әнші|АҚШ|XXI ғасыр}}, {{актер|АҚШ|XXI ғасыр}}
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = [[вокал]], [[пианино]], [[барабан]], [[гитара]]
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = [[Jonas Brothers]]
|Қызметтес болған =
|Лейблдері = [[Columbia Records]], [[Hollywood]], [[Jonas Entairment]], [[Island Records]]
|Марапаттары =
|Сайты =
}}
'''Николас Джонас'''({{lang-en|Nicholas Jerry «Nick» Jonas}}; [[16 қыркүйек]] [[1992 жыл]]) – америкалық әнші, актер, композитор. "[[Jonas Brothers]]" және "Nick Jonas and the Administration" топтарының бұрынғы әншісі. Қазіргі кезде жеке өлең айтады. Мульти-инструментал, 9 музыкалық аспапта ойнай алады.

== Өмірбаяны ==
Николас Джерри Джонас [[1992 жыл|1992 жылы]] [[16 қыркүйек]] күні [[Америка Құрама Штаттары|Америка Құрама Штаттарында]], [[Техас |Техас штатының]] [[Даллас]] қаласында дүниеге келді. Оның 2 үлкен ағасы, Кевин мен Джо, және Фрэнки атты кіші інісі бар. 7 жасынан бастап [[Бродвей|Бродвейде]] ойнады:
* A Christmas Carol (Рождество мерекесінің әні, [[2000 жыл]]. Тинни Тим)
* Annie Get Your Gun (Энни, қаруыңды ал!; [[2001 жыл|2001 жылы]]. Кішкентай Джэйк)
* Beauty and the Beast ([[Ару қыз бен Құбыжық]]. [[2002 жыл]]. Чип)
* Les Misérables ([[Виктор Гюго|Виктор Гюгоның]] «Тастандылар» романы. [[2003 жыл]] - Гаврош. [[2010 жыл]] - Мариус).
* The Sound of Music (Музыканың дыбыстары. [[2003 жыл]]. Курт)

* Hairspray (Шашқа арналған лак. [[2011 жыл]]. Линк Ларкин)
* How to Succeed in Business Without Really Trying (Бизнесте қалай жетістікке жетуге болады. [[2012 жыл]]. Дж. Пиерпант Финтч)
Әкесінің айтуы бойынша, Ник 5 жасынан бастап өлең жаза бастады. 9 жасында Ник "Joy To The World" өлеңінің сөздерін жазды.

Ник Джонаста италиян, неміс, ағылшын, ирланд, шотланд ұлттарының қандары араласқан.

== Мансабы ==
[[2005 жыл|2005 жылы]] "[[Jonas Brothers]]" тобын ағаларымен ([[Джо Джонас]], [[Кевин Джонас]]) бірге ашты. Бұл топ 4 альбом шығарып, өз топтамасында түсті. [[2010 жыл|2010 жылы]] топ демалыс алды. [[2011 жыл|2011 жылы]] Ник өзінің "Nick Jonas and the Administration" деген жеке тобын ашады.

[[2012 жыл|2012 жылы]] "[[Jonas Brothers]]" жаңа альбоммен жұмыс істей бастады. [[2012 жыл|2012 жылдың]] [[11 қазан|11 қазанында]] ағайындылар сахнаға жаңа өлеңдермен оралды. [[2013 жыл|2013 жылы]] [[30 қазан|30 қазанда]] Jonas Brothers топтың ыдырауы туралы жариялады. Бұл іске Ник себепкер болды.

[[2014 жыл|2014 жылдың]] [[шілде|шілдесінде]] Ник "Chains" өлеңін шығарды. Бұл өлең Никтің дебюттік альбомының бірінші өлеңі болды. Сол жылдың қыркүйегінде Ник "Jealous" атты альбомның екінші өлеңін шығарды. [[2015 жыл|2015 жылдың]] [[қаңтар|қаңтарында]] "Jealous" ресми түрде АҚШ радиосындағы әйгілі өлең аталды.

== Жеке өмірі ==
[[2006 жыл|2006 жылдың]] [[11 маусым|11 маусымында]] Ник [[Майли Сайрус]]пен танысты, сосын олар жүре бастады. [[2007 жыл|2007 жылдың]] [[19 желтоқсан|19 желтоқсанында]] олар айырылысатындары жайлы хабарлады. [[2009 жыл|2009 жылдан]] бастап, [[Селена Гомес|Селена Гомезпен]] кездеседі. [[2013 жыл|2013 жылдың]] [[шілде|шілдесіне]]<nowiki/>н бастап, Ник "АҚШ аруы - [[2012 жыл|2012]]" және "Әлем аруы - [[2012 жыл|2012]]" атты атақтары бар [[Оливия Калпо]]мен жүреді. 2015 жылдың мамыр айында ол бөлу жұбы туралы белгілі болды.

== Фильмографиясы ==
* [[2008 жыл|2008]] — Camp Rock
* [[2008 жыл|2008]] — Hannah Montana & Miley Cyrus:Best of Both Worlds Concert
* [[2009 жыл|2009]] — Jonas Brothers: The 3D Concert Experience
* [[2009 жыл|2009]] — Nights at the museum 2
* [[2010 жыл|2010]] — Jonas L.A
* [[2010 жыл|2010]] — Les Misérables
* [[2010 жыл|2010]] — Camp Rock 2:The Final Jam
* [[2011 жыл|2011]] — Mr. Sunshine
* [[2011 жыл|2011]] — Last Man Standing
* [[2012 жыл|2012]] — Smash
* [[2013 жыл|2013]] — Hawaii Five-0
* [[2014 жыл|2014]] — Kingdom

== Дискографиясы ==
* [[2004 жыл|2004]] - Nicholas Jonas
* [[2006 жыл|2006]] - It's About Time
* [[2007 жыл|2007]] - Jonas Brothers
* [[2008 жыл|2008]] - CAMP ROCK (soundtrack)
* [[2008 жыл|2008]] - A Little Bit Longer
* [[2009 жыл|2009]] - Music From The 3D Concert Experience
* [[2009 жыл|2009]] - Lines, Vines And Trying Times
* [[2010 жыл|2010]] - Walmart Soundcheck
* [[2010 жыл|2010]] - Who I Am
* [[2010 жыл|2010]] - Camp Rock 2: Final Jam (Soundtrack)
* [[2010 жыл|2010]] - Jonas L.A. (soundtrack)
* [[2012 жыл|2012]] - How to succeed in business without really trying''' '''
* [[2013 жыл|2013]] - Live
* [[2014 жыл|2014]] - Nick Jonas

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}